Overzicht en Grafiek legeringstoeslagen

Wilt u ook elke maand op de hoogte worden gebracht van de actuele legeringstoeslagen? Meld u dan hier aan

Januari 2022

Eurokoers  
1 december $ 1,133
4 januari $ 1,129
1 december £ 0,850
4 januari £ 0,837

Euro daalt in waarde; grondstoffen nog duurder

De euro is dit jaar met 7% gedaald in waarde ten opzichte van de Amerikaanse dollar. ABN Amro economen verwachten dat de Europese munt dit jaar nog verder zal dalen en in de loop van 2023 ongeveer gelijk wordt aan de waarde van de dollar. Het dalen van de waarde van de euro heeft consequenties voor de kosten van import van goederen. Grondstoffen, die door schaarste toch al flink stegen in prijs, worden bijna altijd verhandeld in dollars. Dat betekent dat Europeanen er nog meer voor moeten betalen.

Inflatie EU 5%

Wereldwijd is er sprake van inflatie. In de VS is deze met 6,8% het hoogst. In het VK en in de eurozone is de inflatie rond de 5%. De ECB verwacht dat de inflatie volgend jaar uitkomt op 3,2%, om in 2023 en 2024 te zakken naar 1,8%. De bank streeft naar een ideale 2%. De inflatie wordt voor meer dan de helft veroorzaakt door de energieprijzen. Volgens ECB-directeur Christine Lagarde zullen die prijzen stabiliseren; hoewel hierover geen zekerheid bestaat. In Europa is de rente nog altijd negatief tegenover een positieve rente op geld en obligaties in de VS. Dat betekent dat beleggen in dollars aantrekkelijk is dan in euro’s. Dit versterkt de dalende trend van de minder populaire euro. De Bank of England verhoogde onlangs de rente van 0,1% naar 0,25%.

Inkopers zijn minder positief

De Purchase Managers Index (pmi) is in de Eurozone gedaald naar 53.4 voor de samengestelde groep van inkopers en naar 58.0 voor de inkopers in de productiesector. De Nederlandse pmi voor de productiesector staat iets hoger: op 58.7 maar is ook gedaald (van 60,7 in november) na de euforische stemming voor de zomer (69,4 in juni). In Polen, Tsjechië en Oostenrijk werd het sentiment onder de inkopers positiever. Ook in de VS zijn de inkopers in de samengestelde sector positiever dan een maand geleden. De pmi staat hier nu op 56.9. De Amerikaanse inkopers in de productiesector waren iets minder positief dan een maand eerder; de pmi staat bij hen nu op 57.7. Een pmi (ruim) boven de 50 is nog altijd een positief sentiment. In China veranderde het negatieve sentiment in een positieve: de pmi voor de productiesector komt hier uit op 50.9.

Handelsbeurzen hebben topjaar ondanks spanningen en onzekerheid

Er zijn politieke spanningen tussen China, Australië, de VS, het VK, Rusland en Europa. Er is onzekerheid over de levering en de kosten van gas, olie en elektra. Er is onzekerheid over het verloop van de pandemie en de opeenvolging van coronamutaties. Vervoersstromen lijden onder (plaatselijke) lockdowns. Er is schaarste aan heel veel grondstoffen. En er zijn klimaatdoeleinden, die gehaald moeten worden. Het is een wonder dat de wereldeconomie zo gedijt en de beurzen relatief kalm blijven. De Nederlandse beursindex, AEX steeg in 2021 met bijna 28%, de grootste stijging sinds 2009. De S&P 500, de meest gevolgde index in de VS, eindigde dit jaar zeventig keer op een recordstand en sloot het jaar af met een winst van 28,8% ten opzichte van 2020.

Nederland produceert meer dan ooit

De Nederlandse productie is ruim boven het niveau van voor de pandemie gekomen. Het bbp groeide in 2021 naar verwachting met 4,5%. De Nederlandsche Bank raamt de bbp-groei voor 2022 op 3,6%. Vooral de vraag naar investeringsgoederen, zoals machines, is enorm. Zo tekende de Friese APH Group, exporteur en distributeur van machines voor de aardappel- en groentesector, de afgelopen maand enkele miljoenencontracten met opdrachtengevers in China, Roemenië en Saoedi-Arabië. De afzetprijzen van de Nederlandse industrie waren in november gemiddeld 20,9% hoger dan in november 2020, meldt het CBS. De Rotterdamse haven heeft halverwege december voor het eerst in haar bestaan de 15 miljoenste container mogen verschepen.

China maakte minder staal

Van januari tot en met november heeft China 2,6% minder staal geproduceerd dan in 2020. In november produceerde de Chinese industrie zelfs 22% minder staal. China wil met de productievermindering de luchtkwaliteit verbeteren. Of de luchtverbetering alleen een klimaatdoel is of vooral is ingegeven door de Olympische Winterspelen in februari in Beijing, dat is niet helemaal duidelijk. China produceerde in elf maanden 946,4 megaton staal. De grootmacht is met enorme afstand de grootste staalproducent in de wereld. De andere 63 staal producerende landen produceren met elkaar ongeveer evenveel. Op Iran na, steeg de productie van staal in alle andere landen, soms met bijna 20% (India en de VS). De verwachting is dat China na de Winterspelen de staalproductie weer flink zal opvoeren. De vraag naar ijzererts zal dan vermoedelijk toenemen.

Hoge prijzen voor ijzererts, schroot en steenkool

De prijs van ijzererts steeg in 2021 met ongeveer 50%. Momenteel kost ijzererts rond $120 per ton. De schrootprijs is onveranderd hoog. De prijs van steenkool is in 2021 ruim verdubbeld. De staalprijzen zijn de afgelopen periode eveneens verdubbeld ten opzichte van 2020. Naast de toegenomen kosten van grondstoffen speelt de stijging van de kosten voor transport een rol. De schaarste aan transportmiddelen hebben de tarieven opgedreven. Op de staalmarkt heerst de verwachting dat de prijzen in de loop van het eerste kwartaal van 2022 opnieuw zullen stijgen.

Stijgende vraag naar aluminium

Basismetalen als tin, koper, nikkel en aluminium zijn veel duurder geworden. Met name de vraag naar aluminium is enorm gestegen. Zowel in de bouw als ook voor onder andere de productie van vervoersmiddelen. Volgens de Wereldbank zal er in 2050 bijna 10% meer vraag naar aluminium zijn, vergeleken met 2018. Andere berekeningen gaan uit van een stijging met 30%. De grote vraag heeft geleid tot de hoogste prijs in 10 jaar. China is de grootste producent van aluminium. Er is veel energie nodig voor het productieproces. Een groot aantal Chinese fabrieken draait op waterkrachtcentrales. Door klimaatverandering zijn het afgelopen jaar rivieren opgedroogd en kunnen de centrales minder stroom produceren.

Rusland knijpt gas; OPEC+ olie

Het afgelopen jaar draaide Rusland de gaskraan van de Yamal-leiding steeds verder dicht. Een week voor Kerst stopte de toevoer helemaal. Europa en Nederland zijn voor hun gaslevering voor een groot deel afhankelijk van Rusland. Behalve de Yamal pijp is er een Nordstream 1 pijp die via Oekraïne gas naar Europa voert. De Yamal pijp loopt via Wit-Rusland en Polen. De landen waar de leidingen door lopen, verdienen aan het transport. Europa wilde minder afhankelijk zijn van deze doorvoerlanden en heeft samen met Rusland geïnvesteerd in een nieuwe pijplijn via de Oostzee direct naar Duitsland: Nordstream 2. Nu blijkt Rusland deze pijplijn te gebruiken om politieke druk uit te oefenen op de Oekraïne en de NAVO.

Olie- en gasprijs blijven nog hoog

De OPEC+ landen hebben in 2021 de productie van olie teruggeschroefd, wat tot prijsstijging van olie heeft geleid. Zowel voor gas als olie zit een daling van de prijs niet direct in het verschiet. De OPEC+ wil dit jaar de productie maandelijks gaan opvoeren tot uiteindelijk het niveau weer is bereikt van halverwege 2020. JP Morgan denkt dat de olieprijs volgend jaar eerst nog de $125 aan kan tikken om dan op een gemiddelde van $88 uit te komen.

Groene energie

De EU overweegt om tijdelijk gas en kernenergie als groene stroom te bestempelen. Volgens Rutte is Nederland bezig met de voorbereidingen voor de bouw van twee kerncentrales. Vijf jaar geleden werd in Nederland een nieuwe kolencentrale in gebruik genomen. Duitsland sloot in december twee kerncentrales omdat ze op korte termijn helemaal van kernenergie af willen. Recent kregen industriële consumenten een paar uur lang geld toe bij afname van windenergie, omdat het zo hard waaide en er niet voldoende opslagcapaciteit was.

Personeel vinden steeds moeilijker

De werkloosheid is in 2021 gedaald naar 3,3% van de beroepsbevolking. In 2020 was dit nog 4,6%. In 2022 zal de werkloosheid naar verwachting iets stijgen, maar ook het jaar erop nog altijd relatief laag blijven: 3,4% in 2022 en 3,5% in 2023. Volgens econoom Mathijs Bouman van het FD is de bevolkingsontwikkeling in de westers wereld de belangrijkste grafiek deze eeuw. Aan klimaatverandering en afname van biodiversiteit kunnen we wat veranderen; is zijn gedachte. De vergrijzing omkeren zou moeilijker zijn. Migratiebeleid lijkt hem daarom onontkoombaar. Of investeren in groeilanden in Noord-Afrika waar arbeidsintensieve activiteiten kunnen plaatsvinden. Het lijkt een kwestie van tijd voordat zich in alle sectoren en beroepen personeelstekorten zullen voordoen. Werkgeversorganisatie AWVN luidt de noodklok en pleit voor een nationaal actieplan voor de arbeidsmarkt.

IMS sluit goed jaar af

Voor IMS Nederland en België was 2021 was een zeer succesvol jaar. IMS verwacht dat de krapte op de markt en de hoge prijzen aan zullen houden in het eerste kwartaal. Sterker: ook IMS verwacht nieuwe prijsstijgingen vanwege de hoge energiekosten en grondstofprijzen. De Voorraden, zijn ondanks de krapte, redelijk op orde. Voor het Belgische onderdeel is personeelsuitbreiding gevonden op commercieel gebied. Voor de Nederlandse vestiging is IMS nog steeds op zoek naar versterking. Al langere tijd zijn er vacatures voor de afdeling verkoop. Ook hierin volgt IMS het landelijk beeld: goedgevulde orderportefeuilles maar de grootste uitdaging is om (geschikt) personeel te vinden.

Beurzen

8 t/m 11 maart Metav Düsseldorf www.metav.com 9 t/m 10 maart Techni-Mat Kortrijk www.techni-mat.eu/nl Technishow en ESEF Maakindustrie Utrecht verschuiven 30 augustus t/m 2 september Maintenance NEXT Rotterdam uitgesteld tot april 2023

Nikkel spotkoers per ton     
30 november $ 20.190,00 € 17.768,20
3 januari $ 20.925,00 € 18.428,01
Nikkel 3-maandskoers per ton     
30 november $ 20.125,00 € 17.387,35
3 januari $ 20.750,00 € 18.273,89
Aluminium spotkoers per ton    
30 november $ 2.635,00 € 2.318,93
3 januari $ 2.810,00 € 2.471,16
Aluminium 3-maandskoers per ton    
30 november $ 2.626,00 € 2.311,01
3 januari $ 2.810,00 € 2.474,68
Wilt u ook elke maand op de hoogte worden gebracht van de actuele legeringstoeslagen? Meld u dan hier aan